अहिरानी भाषेवरील चार पुस्तकांचे प्रकाशन

images बर्‍याच दिवसांपासून प्रकाशनाची वाट पहात असलेली – डॉ. सुधीर रा. देवरे ह्यांची

 चार अहिरानी पुस्तके नुकतीच पुणे येथील पद्मगंधा प्रकाशनाकडून प्रकाशित करण्यात आलीत.

‘अहिरानी लोकसंस्कृती’, ‘अहिरानीच्या निमित्ताने: भाषा’, ‘अहिरानी गोत’ व ‘अहिरानी वट्टा’ अशी या चार पुस्तकांची नावे असून दोन ‍पुस्तके संपूर्ण अहिरानी माध्यमात तर दोन मराठी माध्यमात आहेत. या चार संदर्भ ग्रंथांसह माझी आतापर्यंत एकूण नऊ पुस्तके प्रकाशित झालीत.
‘अहिरानी लोकसंस्कृती’ या पुस्तकात एकूण अठरा लेख असून शोधनिंबधाच्या स्वरूपातील या लेखांतून अहिरानी भाषा व संस्कृतीतील अनेक रहस्य उलगडली गेली आहेत. अहिरानी प्रदेशातील दैवते, समाज, कला आणि संस्कृती यांचे परस्पर अनुबंध येथे स्पष्ट होतात. लोकसंस्कृतीतील काही मिथके समजून घेण्यासाठीही अभ्यासकांना- संशोधकांना हा ग्रंथ संदर्भांसाठी उपयुक्त ठरेल, असा विश्वास वाटतो. यातील काही निबंध वेगवेगळ्या राष्ट्रीय चर्चासत्रांमध्ये वाचले गेले आहेत तर काही लेख ‘महाराष्ट्र साहित्य पत्रिका’, ‘परिवर्तनाचा वाटसरू’ आणि मी संपादित करीत असलेल्या अहिराणी ‘ढोल’ मध्येही या आधी प्रकाशित झाले आहेत.
‘तवपावत काढवा याळ’ या कथासंग्रहात एकूण दहा कथा सामाविष्ट आहेत तर ‘जठे नही येकी’ या बालकथा संग्रहात आठ कथांचा समावेश आहे. या कथा बालकथा इसापनिती सारख्या बोधप्रध असून त्या माझ्या बालपणाच्या जगण्यातून आलेल्या आहेत. या कथांना मी बालकथा म्हणतो म्हणून त्या फक्त लहानांनीच वाचाव्यात अशा नाहीत. त्या प्रौढांनीही मुद्दाम वाचल्या पाहिजेत. त्यासाठी शेवटची कथा ‘पोपट महाराज’ तर प्रत्येकाने वाचावी असा माझा आग्रह राहील.
‘अहिरानी गोत’ या पुस्तकातील लोकपरंपरा आणि अहिरानी लेख ह्या दोन्ही भागातील संपूर्ण लिखाण संपादित करीत असलेल्या अहिरानी ‘ढोल’ मध्ये प्रकाशित झालेले आहे तर ‘तवपावत काढवा याळ’ या कथासंग्रहातील काही कथाही ‘ढोल’ मध्ये प्रकाशित झाल्या आहेत. बालकथा संग्रहातील कथा मात्र अप्रकाशित आहेत. या पुस्तकाचे माध्यम म्हणूनच साहजिकपणे अहिराणी बोलीत आहे. गोत म्हणजे नाते. जवळची आणि दूरची अशी जी काही आपली नातेसंबंध असतात, ते सर्व गोत. यात मैत्र हा घटकही असतोच. लोकपरंपरा, लोकसंस्कृती, लोकसमज, लोकरूढी, लोकरीती, लोकविधी, लोकदैवते, सामाजिक भान आदिंसहीत त्यांच्या कथा आणि व्यथा एकत्र करून मांडल्या म्हणून या पुस्तकाचे शीर्षक अहिरानी गोत असे देण्याचे – डॉ. सुधीर रा. देवरे यांनी नक्की केले.

जगात फक्त एकच एक भाषा बोलली जात असावी आणि ती फक्त आपली मायबोली, अशी मानणारी अजूनही सर्वत्र भोळी भाबडी पिढी आहे. कारण त्यांच्या आयुष्यात कधी शाळा नसते आणि दुसर्‍या भाषेचा संपर्कही. त्यांच्या जन्मापासून मृत्यूपर्यंत ते आपली एकच एक भाषा बोलतात आणि तिच्यातच आपला व्यवहार करतात. अर्थात ह़ी अभिमानाची गोष्‍ट नसून शोकांतिका आहे. अशा लोकांकडे लक्ष वेधण्‍यासाठी हे पुस्तक त्यांना अर्पण केले आहे. हे सर्व लेख स्वतंत्र कथा म्हणूनही वाचता येतील.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *